|
|
Nikes' Balkan Bangers
Rosco over dj Nikes, de producer van Zo Moeilijk: "Mag ik een verhaaltje vertellen? Die luistert niet zo erg veel naar huidige hip hop. En dat is wat hem zo apart maakt, hij maakt gewoon op gevoel zijn beats."
Nosa: "Hij weet ook niet wat in is ofzo, dus als het hard klinkt dan weet hij gewoon: het klinkt hard. Maar hij weet helemaal niet of dat buiten ook cool is. Dus dan moeten wij beamen: ja Nikes, dit is sowieso wel 2020" (lacht).
Waar luistert Nikes dan wel naar?
"Ik kom uit Joegoslavie, dus ik ben opgegroeid met Balkan. Ik werd door mijn vader doodgegooid met accordeonmuziek en trompetmuziek. Die samples komen bij m'n pa uit de platenkast." Een paar voorbeelden:
|
 |
 |
Black Milk:
alleskunner uit Detroit
Orville Breeveld:
De Bijlmer is een cultdorp
Zo Moeilijk:
Daar moeten ze maar aan wennen
Atmosphere & Brother Ali:
Als ik iets schrijf dan gebeurt het een jaar later ook echt
Creature, El Pres en dj Hassle:
Doe-het-zelvers
Winne:
Koning, kapitein, generaal
DJ Knowhow:
Het doet me pijn
Duvel propageert isolatie:
Iedereen op zijn eigen eilandje
Amir:
Ik zou mijn kind niet willen opvoeden als vinylnerd
10 vragen aan Tropical Danny:
Pak 'm ff beet
Postman Mis:
Ik voelde me gecrucified voor de zonden van andere mensen
Jazzy Jay:
Bar Mitzvah of Griekse bruiloft, ik kan overal draaien
Dj Spinna:
Ik moet dit doen. Voor Dilla, mezelf en voor hip hop
Tim Dog:
De slavernij is over
Extince:
Blij dat ik rij
10 jaar Fat Beats Amsterdam:
De enige veilige thuishaven voor menig hip hop vinyl koper
Smif-N-Wessun:
Noem het geen comeback
Kees de Koning:
Passion of the Kees
Devin the Dude:
Ik ben een positief ingesteld mens
Brainpower:
Storm na de stilte
DAC:
Hip hop in Nederland is 100 euro en warm eten
Digable Planets:
Waar waren ze?
The Proov:
We voelen dat we wat te bieden hebben
Raymzter:
Psychologie in Almere
Scarfaced:
Tony Montana is eigenlijk een asielzoeker
Jneiro Jarel:
Ik represent geen hood, ik kom uit de wereld
Kubus:
Ik blijf liever op de achtergrond
Non Phixion:
In New York haat iedereen ons
Kool Keith:
Mijn hobbies zijn erg driedimensionaal
Ghostface Killah en de Theodore Unit:
Who Would You Fuck Part II
Bahamadia:
Ik ben geen martelaar voor de backpack-rap
Immortal Technique:
Revolutie is niet iemand met een Che Guevara T-Shirt die in de jungle rond loopt
CL Smooth:
Je moet het leven
Eyedea & Abilities:
We wíllen wel popsterren zijn
The Gift of Gab:
Ik probeer niet te zeggen dat het ene goed en het andere fout is
Gunkhole:
Wij gaan verder in de scratchmuziek
Skiggy:
Ik ben geen onwijze pimpdaddy
RJD2:
Muziek is echt een obsessie, soms voelt het alsof ik geen keuze heb
C-Mon:
Ik kan geen ene noot lezen!
Slug:
Hiphop is nu 20 en krijgt binnenkort zijn mid-life crisis
VSOP:
Als je dingen met een knipoog bekijkt en aanpakt, kan je nooit zo hard op je bek gaan
Stones Throw kijkt vooruit
DJ Romes, Oh No, Medaphoar en Dudley Perkins over hun toekomst
Murs:
3:16 is mijn beste album tot nu toe
Defari
verruilt 'sunny L.A.' voor een paar koude weekjes Europa
Aesop Rock:
Ik was geschokt
Dj Vadim:
De kunst van het luisteren
Madlib:
Ik probeer rebels te zijn in alles wat ik doe
Jaydee:
Dat was mijn fucking beat!
|
 |
|
In de jaren tachtig, toen de aandacht voor hip hop in de Nederlandse media nog beperkt bleef tot de late uurtjes van de progressieve radiozenders en een handjevol recensies in muziektijdschriften die liever over rock en pop schreven, leek het alsof de 'real hip hop' nooit 'over here' was, maar altijd ergens ver weg. In elk geval voor iemand opgroeiend in een dorpje ver buiten de Randstad, waar de dichtstbijzijnde stad niet veel overeenkomsten had met de inner city van New York of zelfs Rotterdam.
Toch hebben veel provinciesteden en zelfs een aantal gehuchten in de loop van de jaren 90 (en soms eerder, zie bijvoorbeeld Eindhoven) eigen scenes ontwikkeld met artiesten die in enkele gevallen naam maakten tot buiten de grenzen. Ondergetekende, al weg uit oost-Nederland sinds 1992, hoorde pas kort geleden over een groep die haar Nijmeegse afkomst uitdraagt op landelijk niveau. De combinatie van nieuwsgierigheid na het horen van het tweede album van de groep en trots om 'Nimwegen' dat nu eindelijk een zichtbare plek kreeg in twintig jaar nederlandse hip hop-geschiedenis, was aanleiding voor een gesprek met het drietal van Zo Moeilijk, bijgestaan door Sticks die ook op hun album te horen is.
'Nijmeegse modo' van Zo Moeilijk was een van de opvallende releases van 2008. De eigenzinnige beats van producer Nikes en het lyrische samenspel tussen Nosa en Rosco waren genoeg om de jonge groep te onderscheiden van de middenmoot. Terwijl deze cd uitkwam op Top Notch, werd de voorganger onder de naam 'Nosa featuring Rosco' verspreid als gratis download en op zelf gebrande cd-tjes. In die tijd, rond 2006 deed er een gerucht de ronde over een release op het label van de - inmiddels ter ziele gegane - winkel Fat Beats in Amsterdam, maar dat bleek niet op waarheid te berusten. Nosa: "Hij [de toenmalige bedrijfsleider van Fat Beats, red.] wilde ons hebben, maar da's niet doorgegaan. Hij mocht alleen onze cd bij hem in de winkel leggen. Maar hij ging veel te veel babbelen en zodoende denkt iedereen dat wij toen met hem in zee zijn gegaan". Nikes: "Het is wel zo dat de directeur van Fat Beats was gekomen vanuit New York, we hebben hem ontmoet en erover gesproken maar niets concreets."
Indie of labeldeal?
Zo Moeilijk zette de cd uiteindelijk online als gratis download en dat had zo zijn voordelen. Nosa: "We hadden geen verplichtingen, geen verwachtingen en geen hoofdpijn. Dat is natuurlijk anders wanneer je iets onafhankelijks wil neerzetten met als doel hetzelfde bereiken als wat we nu hebben bereikt." Wat heeft dan de samenwerking met gevestigd label Top Notch nog toe te voegen op de 'indie' route? "Kort gezegd: de ervaring, het netwerk en het merk. Ik ben tevreden over de huidige gang van zaken, het is eigenlijk precies wat ik ervan verwacht had. Het werken met een gevestigd label heeft ons nergens geremd, we hebben gewoon ons eigen ding kunnen doen. Erg belangrijk, is dat niet het geval dan verlies je je identiteit."
Een onderdeel van de identiteit van Zo Moeilijk dat vaak uitgelicht wordt is de Nijmeegse afkomst van het drietal, die niet alleen terugkomt in hun accent, maar ook in hun perspectief op de Nederlandse hip hop-scene. Zo Moeilijk ziet het accent niet als handicap, maar de groep is zich er wel van bewust dat het luisteraars opvalt. Rosco: "Ik denk dat het bij mij helemaal vreemd is, ik ben rasta, ben donker; als ik met zo'n accent kom en zo'n stem, dan is dat denk ik heel vreemd voor mensen, want die verwachten denk ik een donkere stem en een Surinaams accent. Maar daar moeten ze maar aan wennen. Sommige mensen hebben nog nooit een Nijmegenaar horen praten en denken 'Yo wat is dit, dit klinkt niet, waar komen die vandaan, uit Belgie ofzo?' Maar je hebt ook mensen die 't verfrissend vinden en tegen die mensen hebben we het."
Nikes vult aan: "Ik vind misschien het Amsterdamse accent niet zo leuk en ik hoor het ook niet elke dag, maar ik sta er wel voor open. Alsof dat de schoonste taal is van Nederland, ik vind dat gelul in de ruimte. Ik sta open voor alles, of het nou uit Maastricht komt, Amsterdam, Zwolle, Lutjebroek... Doe gewoon wat je doet, in je eigen taal op je eigen manier. Dan kun je zeggen: dat klinkt Maastrichts met een zachte g, maar ik vind t juist leuk om te horen dat je verschilllende accenten hoort, dat maakt het ding uniek."
Net zoals 10 jaar geleden Nederlandse rappers hard hun best deden om te klinken alsof ze in de Bronx waren opgegroeid, zo waren er tot voor kort rappers in Nijmegen die een Amsterdams of Rotterdams accent imiteerden. Niet acceptabel, vindt Rosco: "Dat kan gewoon niet. Je komt uit Nijmegen, waarom zou je rappen met een ander accent? En sinds wij met het eerste album zijn gekomen zie je een beetje verandering, dat ze wel gewoon Nijmeegs gaan praten, dat accent gewoon aanhouden. Dat is eigenlijk waar we naar toe willen, wees trots op je accent, dat is waar je vandaan komt. Ook al vinden ze het raar klinken, dat is Nijmegen."
Sticks, zelf afkomstig uit Zwolle maar zelden bekritiseerd omdat hij niet 'Hollands' klinkt: "Het boeit omdat je uit Nijmegen komt he, maar het viel mij niet echt op toen ik de cd hoorde, zo van 'die gasten praten echt raar'. In tegendeel, maar misschien komt dat doordat ik zelf niet uit Amsterdam kom. Ik kan ze goed volgen."
Accent mag dan geen issue zijn, maar hoe is het vertoeven in een provinciestad voor een hip hop head? Anders dan in New York of delen van de Randstad, leeft hip hop in Nijmegen niet echt op straat. Maar daar komt langzaam aan verandering in. Nosa: "Toen wij opgroeiden waren er niet eens zoveel allochtonen [in Nijmegen], wij waren een van de weinigen. Hip hop is steeds meer mainstream geworden, steeds meer mensen luisteren naar hip hop. Maar er zijn geen piratenradio's meer, alleen mainstream zenders. Wat dat betreft is hip hop in Nijmegen gewoon klein, het is ook erg underground, iedereen klinkt heel donker en ze willen altijd best wel politiek bezig zijn. En nu willen ze een beetje op ons lijken, haha."
Om die Ecke
Zo Moeilijk wordt vaak geroemd om hun creatieve wordplay. Niet alleen hun vocabulaire is uniek maar ook de manier waarop woorden gebruikt worden. Nikes: "We gebruiken heel veel Surinaamse woorden, maar letterlijke woorden". Rosco: "Niet als street slang. Soms zijn het hele zinnen die niet door de straat gebruikt worden. En hij gebruikt sowieso 'rasfriet super', dat is typisch Nijmeegs. Friet super is Nijmeegs gewoon, als je dat in Arnhem bestelt dan moet je uitleggen dat het een friet speciaal super is, met een frikandel. Frietje waterfiets: saté met mayonaise. Af en toe gooien we er ook wel Nijmeegse woorden in. In die 101 Bars gebruiken we ook 'pokkelip', dat is hetzelfde als etterbak, volgens mij is dat echt Nijmeegs. Apokkelip now! Volgens mij hebben we op de cd nog wel meer... Weet je nie, weet je wel. Eg wel. Eg weur. Nijmeegse woorden, of woorden die uit het Sranang komen, of het zijn woorden die we zelf op een of andere manier gebruiken, zoals 'Om die Ecke', dat is gewoon Duits vermengd met Nederlands."
De landelijke distributie en promotie stelt Zo Moeilijk in een positie om wat te doen voor de lokale scene. Voelen ze ook die drang? Nosa: "Sommigen moeten nog groeien naar het maken van hun eigen sound. Als ik er dan warm voor loop zal ik er ook alles voor doen, maar vooralsnog is dat nog niet het geval. Misschien ben ik ook wel te kritisch. Sticks: "Het moet sowieso wel uit een enthousiasme komen, het kan wel gewoon je buurjongen zijn, dat je 't daarom doet is geen goeie motivatie. Op de lange termijn denk je dan toch: dat is helemaal niet tof. Maar die Ra, die boy die vierde op de foto [persfoto, red.] die is wel dope toch".
Waarom staat Ra op de foto met Zo Moeilijk, is hij onofficieel vierde groepslid? Nosa: "Hij is onze hypeman, hij doet veel dingen voor ons: gaat altijd mee het podium op en op sommige tracks doet hij gewoon mee. Hij heeft ook een track op het album en hij is nu met zijn eigen ding bezig. We zien hem als familie." Nikes: "Als er iemand in Nijmegen is die er klaar voor is, na ons, dan moet hij het worden."
Nachtwakers
De meest prominente feature op 'Nijmeegse modo' komt van Sticks & Rico. Op de track 'Nachtwakers' blijkt dat Opgezwolle en Zo Moeilijk wel aan elkaar gewaagd zijn. Een vergelijking dringt zich op: beide groepen komen uit het oosten van het land, ze maken serieuze, volwassen muziek en de beats volgen niet het geijkte pad. Wat bindt hen?
Nosa: "Ik denk dat zij ook in de gaten houden dat je altijd anders bent dan het gros. Je hebt die populaire muziek, pop-hip hop, die [rappers] zijn sowieso niet echt serieus met hun teksten, meer met hooks die lekker klinken. Dan heb je nog een hele grote groep rappers die wel kunnen rappen maar die lijken allemaal op elkaar, vind ik. Als je de cd luistert en ze zijn met meerdere mensen dan lijkt het net alsof je naar dezelfde luistert. Dat houden wij een beetje in de gaten. We willen altijd anders zijn. We praten sowieso al anders omdat we een Nijmeegs accent hebben maar ook tekstueel proberen we altijd in ons achterhoofd te houden: probeer gewoon je eigen ding neer te zetten.
Heeft het wat te maken met leeftijd? Nosa: "Ja, ik denk dat het ook met volwassenheid te maken heeft. Maar sowieso, die jongens moeten allemaal gewoon hun eigen ding doen. Soms word ik wel eens boos op ze maar soms heb ik ook zoiets van ach, als ik 17 was... maar dan wel cooler denk ik, haha!"
Sticks vult aan: "We hadden eerst al een andere track gemaakt: 'Basis'. Ik zie wel een verwantschap in hoe we naar muziek kijken, ik vind Nikes bijna een soort Delic, niet hoe hij klinkt maar hoe hij ook weinig naar hip hop luistert en gewoon hele andere invalshoeken heeft om zijn beats te maken En het klinkt niet alsof hij is blijven hangen in de jaren 90. Dat geldt voor zowel Delic als Nikes. En ik zie bij Rosco en Nosa onszelf terug als een tagteam dat met elkaar probeert te stoeien. Die verwantschap is er wel."
Waarover gaat de tekst van 'Nachtwakers'? Sticks: "Het idee was gewoon: nachtwakers met zaklamp als accessoires, we schijnen overal licht op in je mentale museum. 'Achterstallig salaris': ook al verdien je er niks mee, we blijven wel gewoon rappen over wat we ervaren en iedereen heeft dat op zijn eigen manier ingevuld. Ik breng het zelf meer space-achtig en hij gaat meer die kunstgeschiedenis in. En ik heb nog nooit zulke dingen gehoord als van Nosa en Rosco. Dat sprak me gewoon heel erg aan. Als echte tekstenliefhebber had ik zoiets van: yo, die gasten klinken echt dope, maar ook niet als iets wat ik al ken."
Kwetsbaar
Een punt waarop Zo Moeilijk breekt met de standaard onder veel rappers is dat ze niet bang zijn om zichzelf bloot te geven, zoals in de track 'Croy'.
Nosa: "Wij hebben vaker te horen gekregen dat we ons kwetsbaar opstellen in sommige tracks. Het is echt, en dat probeer je over te brengen. Het zijn gedachten en denkwijzen die ik geef als schets van mijn karakter. Op die manier hoop ik dat mensen me leren kennen en ook een deel van zichzelf in mij terugzien. Ik denk ook dat mensen het waarderen, je kunt geen heel album vullen met knallers toch? Ik moet zeggen dat de pose, het zelf gecreëerde karakter, er bij mij ook wel is in de knaltracks hoor. Toch is het een weerspiegeling van jezelf en sommige dingen zijn dan ook met een knipoog geschreven. En iedereen doet het op z'n eigen manier, ik vind dat Ty [Typhoon, red.] en Winne dat heel goed kunnen, terwijl het twee heel verschillende MC's zijn. Dope toch?"
Ras: "De meeste raps die uit mijn mond komen zijn op waarheid gebaseerd. Dus waar veel mensen zoiets hebben van 'waar heeft hij het over', of hij lult of overdrijft, zeg ik: "nee, jullie lullen allemaal". Een oerlelijke knakker die in zijn tekst zegt dat ie alle wijven kan krijgen vind ik heel leuk, maar het maakt mensen als mij ongeloofwaardig. Wat ik eigenlijk ook over wil brengen is dat mensen ten aller tijden zichzelf moeten blijven... dat loont echt!"
Tekst: Thomas / beeld: Mirjam
|
|
|
|
|
   |
|
